Intensywne używanie ognia na terenie dzisiejszych Chin związane z ekspansją H. sapiens
30 czerwca 2025, 08:31Opanowanie ognia to jeden z kluczowych momentów ludzkiej historii. Jednak pomiędzy samą umiejętnością jego rozpalania i kontrolowania, a powszechnym użytkowaniem – kiedy to ogień mógł rzeczywiście wpłynąć na ewolucję i historię człowieka – upłynęły setki tysięcy lat. Ogień przez setki milionów lat był na Ziemi zjawiskiem wyłącznie naturalnym. Jednak w czwartorzędzie coraz częściej był on celowo rozpalany przez ludzi, zmieniając ich dietę, umożliwiając produkcję narzędzi i adaptację do niskich temperatur, chroniąc przed zwierzętami, a w końcu kształtując też ekosystem poprzez zwiększenie częstotliwości przypadkowych czy też celowo wywoływanych pożarów. Poznanie historii jego stosowania pozwala więc lepiej poznać historię człowieka oraz naszej planety.
Już Homo erectus zbierał kryształy. Również szympansy się nimi interesują
9 marca 2026, 11:03Około 780 000 lat temu pewien Homo erectus znalazł kryształ górski i zabrał go do jaskini. To najstarszy znany przykład interakcji przedstawicieli Homo z kryształami. Ale nie jedyny. W Chinach na stanowisku Zhoukoudian, obok szczątków H. erectus pochodzących sprzed co najmniej 600 tysięcy lat, znaleziono dwadzieścia kryształów kwarcu. W Indiach i Austrii kryształy odkryto w warstwie kultury aszelskiej. Zaś w RPA w jaskini Wonderwerk znaleziono kryształy w różnych warstwach sprzed 276–500 tysięcy lat. A co najważniejsze, żaden z tych kryształów nie był używany jako narzędzie, broń czy ozdoba. Z jakiegoś powodu Homo przynieśli je do swojego domu i tam przechowywali.
Najstarszy instrument świata
25 czerwca 2009, 08:36W jaskini Hohle Fels w pobliżu niemieckiego miasta Ulm na terenie Jury Szwabskiej odkryto najstarszy instrument muzyczny świata. Starożytny flet liczy sobie ok. 35 tysięcy lat i jest o ponad 5 tys. lat starszy od poprzednich rekordzistów z Francji i Austrii. Wykonano go z kości. Co ważne, zachował się w niemal idealnym stanie.
Sensacyjne odkrycie na Wyspach Brytyjskich
8 lutego 2014, 10:54W Happisburghu na terenie Wielkiej Brytanii odkryto najstarsze znane nam odciski ludzkich stóp poza Afryką. Ich wiek oceniono na 780 000-1 000 000 lat.
W Altamirze odkryto 3 nowe ślady dłoni
4 lutego 2019, 13:26W jaskini Altamira w górach Kantabryjskich w północnej Hiszpanii znaleziono 3 nowe ślady dłoni, które niemal na pewno powstały ponad 20 tys. lat temu.
Znaleziono najstarsze ślady ludzkiej bytności w Ameryce?
27 września 2021, 12:25To potencjalnie przełomowe odkrycie, mówi archeolog Loren Davis z Oregon State University. Jeśli bowiem datowanie śladów ludzkich stóp z Nowego Meksyku jest prawidłowe, to mamy najsilniejszy dowód, że ludzie przybyli do Ameryki w środku epoki lodowej, tysiące lat wcześniej niż sądziliśmy
Duża jaskinia na Księżycu
28 lutego 2011, 12:08Indyjska agencja kosmiczna poinformowała o odkryciu wielkiej jaskini w okolicach równika Księżyca. Stworzona z lawy struktura ma długość 1,2 kilometra, niemal horyzontalne położenie i jest w dobrym stanie.
Rzeźbione nie przez ludzi, lecz naturę
16 maja 2016, 11:00Odkryte w 2005 r. "ryty" z jaskini Mäanderhöhle w pobliżu Bambergu w Górnej Frankonii nie są dziełem ludzi, ale powstały w wyniku naturalnych procesów krasowych.
Niezwykłe odkrycie: trzy rodzaje homininów mieszkały obok siebie na południu Afryki
4 kwietnia 2020, 05:35Przed dwoma milionami lat w okolicach południowoafrykańskiego systemu jaskiń Drimolen mieszkały jednocześnie trzy wczesne rodzaje człowieka – australopitek, parantrop i najstarszy znany nam Homo erectus. Nie wiemy, jak te gatunki wchodziły ze sobą w interakcje, ale mamy tutaj przykład na zróżnicowanie i współistnienie gatunków, z których pierwszy powoli przechodził do historii, a ostatni właśnie się pojawiał.
Jaskinie morskie pełne plastikowych śmieci. To zagrożenie dla mniszki śródziemnomorskiej
21 grudnia 2025, 08:29Po raz kolejny okazuje się, że w stwierdzeniu, że ludzie zanieczyścili odpadami całą planetę, nie ma przesady. Naukowcy z Izraela i Cypru poinformowali, że znaleźli śmieci w każdej badanej jaskini morskiej. Uczeni przeprowadzili analizy w 23 jaskiniach u wybrzeży Cypru i znaleźli ponad 24 000 odpadków o łącznej masie 176 kg. Najpowszechniej występowały wśród nich tworzywa sztuczne, stanowiące 66% śmieci. Odkrycie nie tylko wskazuje na znaczne zanieczyszczenie kolejnego ekosystemu, ale jest też o tyle niepokojące, że jaskinie są schronieniem zagrożonej mniszki śródziemnomorskiej.
